Wikipedia

Przypisy stosowane w artykułach można generalnie podzielić na dwa rodzaje:

• przypisy ogólne – rozmaite uwagi, których z jakichÅ› powodów nie chcemy zamieÅ›cić wprost w tekÅ›cie podstawowym.
• odnoÅ›niki bibliograficzne – linki (odnoÅ›niki) do stron WWW zawierajÄ…cych źródÅ‚owÄ… informacjÄ™, typowe odnoÅ›niki literaturowe do książek, gazet i czasopism. Należy je podawać przede wszystkim jako podbudowÄ™ źródÅ‚owÄ… kontrowersyjnych, bÄ…dź niepopieranych powszechnie poglÄ…dów. Przypisy sÄ… także zalecane przy wszelkiego rodzaju cytatach. PamiÄ™taj, żeby nie używać znanego z "papierowych" prac sposobu wielokrotnej adnotacji jednego, powtarzajÄ…cego siÄ™, przypisu bibliograficznego w postaci ibidem (tamże). Ponieważ lista przypisów generowana jest automatycznie, wstawienie dodatkowego przypisu albo zmiana ich kolejnoÅ›ci mogÄ… spowodować, że tamże, nie bÄ™dzie siÄ™ już odnosić siÄ™ do pierwotnego źródÅ‚a na liÅ›cie. W takich wypadkach warto skorzystać z szablonów: {{Cytuj książkÄ™}}, {{Cytuj pismo}}, które raz wypeÅ‚nione bÄ™dÄ… wymagać jedynie zmiany np. numerów stron przed kolejnym użyciem do przypisu. W zapisach skóconych, np. przy wielokrotnym cytowaniu tego samego źródÅ‚a, można stosować odnoÅ›nik op. cit. (nazwisko autora, op. cit., str. XXX).

Przypisy zwykło się umieszczać w osobnej sekcji, przed sekcją Bibliografia.

edytuj Metoda tworzenia automatycznej listy przypisów

Przypisy tworzymy przy pomocy specjalnej funkcji obsługującej^[1] oprogramowania MediaWiki^[2]. Funkcja włączona została w grudniu 2005 r. i powoli staje się rozpoznawalnym standardem na wszystkich projektach Fundacji Wikimedia do przypisów, szczególnie ogólnych. Przykłady użycia znajdują na niniejszej stronie.

Przypis dodaje siÄ™ za pomocÄ… znacznika ref:

<ref>treść przypisu</ref>

Wszystkie znajdujące się w haśle odnośniki są numerowane i wiązane (linkowane) automatycznie, w kolejności ich występowania w tekście. Przypisy są numerowane, mają też przycisk (link) pozwalający na powrót do miejsca czytania.

Aby przypisy wraz z linkami wyświetliły się w artykule, należy napisać:

{{Przypisy}}

co zaowocuje stworzeniem podsekcji (rozdziału) drugiego stopnia, a treść przypisów pokaże się w miejscu umieszczenia szablonu w postaci liczby umieszczonej w górnym indeksie. Wraz z nią wstawiony zostanie nagłówek sekcji "Przypisy", nie należy więc wpisywać go ręcznie. Szablon przypisów należy umieszczać bezpośrednio przed sekcją bibliografii.

Jeżeli w artykule tworzymy rozdziały trzeciego, czwartego lub następnego stopnia, zaleca się wstawianie znacznika:

<references/>

w odpowiednim podrozdziale. Np.:

=== Przypisy ===
<references/>

W miejscu wstawienia pojawiÄ… siÄ™ przypisy.

Można też użyć atrybutu stopień szablonu {{Przypisy}} (uwaga, pierwszy ze znaków = wprowadza atrybut, dlatego warto oddzielić kolejne spacją, by uniknąć nieporozumień). Ten kod tworzy przypisy opatrzone nagłówkiem trzeciego stopnia:

{{Przypisy|stopień= ===}}

edytuj Szablony treści przypisu

Można automatycznie formatować treści przypisu poprzez poniższe szablony:

• Szablon:Cytuj książkÄ™
• Szablon:Cytuj news
• Szablon:Cytuj stronÄ™
• Szablon:Cytuj pismo

Kiedy ich używamy, kod powinien mieć postać:

<ref>{{Cytuj ...}}</ref>

• Istnieje także gadżet uÅ‚atwiajÄ…cy wstawianie szablonów podczas edycji oraz konwerter tÅ‚umaczÄ…cy angielskie szablony na polskie.

edytuj Wielokrotne użycie jednego odnośnika

Jeśli chcemy, aby więcej niż jeden odnośnik^[x] kierował do tego samego przypisu, należy mu nadać nazwę. Robi się to przez dodanie do znacznika <ref> parametru "name=nazwa". Pierwsze wystąpienie przypisu^[3] powinno mieć formę

<ref name="test">to jest przykład przypisu, do którego odwołuje się kilka odnośników w tekście</ref>

w drugim^[3] i kolejnych^[3] wystarczy już samo

<ref name="test"/>

(uwaga na ukośnik!). Wszystkie przypisy zostaną ponumerowane automatycznie (przypisy powtarzające się będą miały ten sam numer), a w sekcji z treścią przypisów pojawią się linki do konkretnych wystąpień przypisów.

edytuj Przykład praktyczny

Zobacz działanie w /Krótki przykład.

Kod takiej sekcji:

To<ref>przypis1</ref> sÄ…<ref name="przypis_wielokrotny">przypis2</ref>
przypisy<ref name="przypis_wielokrotny"/>.

Lek X jest dobry dla zdrowia według lekarzy<ref
name="znana_gazeta">{{cytuj news |imiÄ™ = |
nazwisko = |autor =KtoÅ› tam |
współautorzy = |url=http://www.znana_gazeta.com|
tytuł =Lek X jest dobry |praca = |opublikowany = |strony = |
strona = |data = |data dostępu=2099-07-09 |język=polski }}</ref>,
chociaż pacjenci twierdzą, że nie<ref name="pacjenci">{{cytuj
stronę| url =http://www.pacjenci.niema.com | tytuł =Pacjenci nie
zgadzają się | data dostępu =2099-07-09 | autor =Pacjent Y|
nazwisko = | imię = | link autor = | współautorzy = | data = |
rok = | miesiÄ…c = | format = | praca = | opublikowany = |
stron = | język = | url archiwalny =| data archiwalna =}}</ref>.

 {{Przypisy}}

edytuj Przypisy

1. ↑ Ævar Arnfjörð Bjarmason, meta:Cite/Cite.php, zob. też Specjalna:Wersja
2. ↑ http://pl.wikipedia.org/pl/MediaWiki
3. ↑ ^{3,0 3,1 3,2} to jest przykład przypisu, do którego odwołuje się kilka odnośników w tekście

edytuj Wady i zalety

Metoda używająca znacznika ref i szablonu {{Przypisy}} automatycznie numeruje odnośniki i tworzy ich listę, dzięki czemu nie trzeba samemu tej numeracji i listy pilnować. Jeśli jednak do danych odnośników odwołujemy się w tekście wielokrotnie, to będziemy musieli ponadawać im nazwy własne i pamiętać o konsekwentnym używaniu ich w tekście. Jeśli stosujemy jeden odnośnik w wielu miejscach tekstu, w przypisach zrobi się bardzo długi i niezbyt zrozumiały dla ludzi wpis, który może wychodzić nawet poza ekran. Metoda ta nie daje też możliwości stosowania symboli przy odnośnikach – zastosowanie mają tylko liczby. Inna wada to nienaturalna konieczność umieszczania tekstów przypisów przy tekście głównym. Ewentualna poprawa tekstu przypisu wymaga odnalezienia go później w tekście.

edytuj Ukrycie przypisów

Niektóre strony posiadają dość rozbudowane przypisy, które mogą przeszkadzać w czytaniu takich stron. Istnieje możliwość ukrycia przypisów indywidualnie przez użytkownika. Aby to zrobić, należy wpisać na swojej stronie wikipedysty:

[[/monobook.css]]

Spowoduje to utworzenie linku do strony Wikipedysta:Twoja nazwa/monobook.css (dla posiadaczy domyślnej skórki monobook), który następnie należy kliknąć, a w nowo otwartym oknie dodać poniższe trzy wiersze kodu:

sup.reference {display:none;}
ol.references {display:none;}
.refsection {display:none;}

Jeśli monobook.css już istnieje, należy dodać do niego te trzy wiersze. Zapisanie i odświeżenie monobooka spowoduje ukrycie przypisów na wszystkich stronach Wikipedii dla danego użytkownika. Aby ponownie móc widzieć przypisy, należy usunąć te trzy wiersze z monobook.css i odświeżyć stronę. Operacje można powtarzać. Użytkownikom, szczególnie tym, którzy posiadają dynamiczne IP, zaleca się założenie konta przed utworzeniem monobook.css, aby nie tworzyć go zawsze od nowa.

edytuj Gdy brakuje przypisów

By zaznaczyć brak przypisów, należy napisać: {{subst:fakt/d}} albo {{fakt}}. Spowoduje to utworzenie informacji o braku przypisów: ^{potrzebne ÅºródÅ‚o}