Bitwa pod Borodino (1812) na obrazie N.S. Samokisha
5 września jest 248. (w latach przestępnych 249.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 117 dni.
| Kalendarium dzień po dniu |
| << | wrzesień 2010 | >> | ||||
| Pn | Wt | Åšr | Cz | Pt | So | Nd |
| 30 | 31 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
| 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 |
| 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 |
| 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 |
| 27 | 28 | 29 | 30 | 1 | 2 | 3 |
Spis treści |
edytuj Święta
- imieniny obchodzą: Bertyn, Budziboj, Dorota, Fereol, Herakles, Herkulan, Herkules, Justyna, Peregryn, Przyboj, Racisław, Racław, Racława, Rozwita, Stronisława, Teodor, Urban, Wiktoryn i Wiktoryna
- Indie – Dzień Nauczyciela
- Wspomnienia i święta Kościoła katolickiego
edytuj Wydarzenia w Polsce
- 1939 – rozpoczęły się represje wobec ludności cywilnej w Bydgoszczy w odwecie za zdławienie niemieckiej akcji dywersyjnej.
- 1944 – 36. dzień powstania warszawskiego: oddziały powstańcze wycofały się z Elektrowni przy ul. Tamka na Powiślu.
- 1948 – otwarto muzeum im. Mikołaja Kopernika we Fromborku
- 1959 – otwarto Śląskie Wesołe Miasteczko, największe wesołe miasteczko w Polsce.
- 1980 – Edward Gierek ustąpił ze stanowiska I sekretarza KC PZPR.
- 1981 – Gdańsk: rozpoczął się I Krajowy Zjazd Delegatów NSZZ Solidarność.
- 1994 – w Polsce wyemitowano pierwszy odcinek "Mody na sukces".
- 2005 – telewizja TVN rozpoczęła emisję programu rozrywkowego "Szymon Majewski Show".
edytuj Wydarzenia na świecie
- 1697 – wojna króla Wilhelma: francuska flota zwyciężyła angielską w bitwie w Zatoce Hudsona.
- 1698 – Piotr I Wielki wprowadził podatek od posiadania brody.
- 1735 – podpisano preliminaria pokojowe między Francją i Austrią w Wiedniu.
- 1774 – w Filadelfii (kol. Pensylwania) zebrał się I Kongres Kontynentalny.
- 1800 – Wielka Brytania podbiła Maltę.
- 1812 – armia francuska stoczyła walkę z armią rosyjską w bitwie pod Borodino.
- 1839 – rozpoczęła się I wojna opiumowa.
- 1905 – w Portsmouth w USA podpisano pokój pomiędzy Japonią a Rosją, kończący wojnę rosyjsko-japońską.
- 1914 – I wojna światowa: rozpoczęła się I bitwa nad Marną.
- 1931 – Międzynarodowy Trybunał Sprawiedliwości w Hadze odrzucił projekt unii celnej między Niemcami i Austrią.
- 1936 – Amerykanka Beryl Markham jako pierwsza kobieta przeleciała samotnie samolotem Ocean Atlantycki.
- 1939 – II wojna światowa: Stany Zjednoczone ogłosiły neutralność w wojnie.
- 1944 – II wojna światowa: ZSRR wypowiedział wojnę Bułgarii.
- 1946 – zacieśniono współpracę między amerykańską i brytyjską strefą okupacyjną w Niemczech.
- 1964 – otwarcie najdłuższego mostu w Europie nad zatoką Firth of Forth w Szkocji
- 1972 – palestyńska organizacja terrorystyczna o nazwie "Czarny Wrzesień" wzięła 11 sportowców izraelskich jako zakładników podczas Igrzysk Olimpijskich w Monachium.
- 1977 – NASA wystrzeliła sondę kosmiczną Voyager 1 – obecnie najdalszy i ciągle działający obiekt wysłany w kosmos przez człowieka.
- 1980 – otwarcie najdłuższego tunelu samochodowego świata – St.Gotthard w Szwajcarii.
- 2000 – Tuvalu zostało członkiem ONZ.
edytuj Urodzili siÄ™
- 1187 – Ludwik VIII Lew, król Francji (zm. 1226)
- 1568 – Tommaso Campanella, włoski filozof, teolog, poeta (zm. 1639)
- 1638 – Ludwik XIV, król Francji (zm. 1715)
- 1722 – Fryderyk Krystian Wettyn, elektor Saksonii (zm. 1763)
- 1733 – Christoph Martin Wieland, niemiecki pisarz (zm. 1813)
- 1735 – Johann Christian Bach, niemiecki kompozytor (zm. 1782)
- 1771 – Karol Ludwik Habsburg, autriacki generał, książę cieszyński (zm. 1847)
- 1774 – Caspar David Friedrich, niemiecki malarz (zm. 1840)
- 1791 – Giacomo Meyerbeer, niemiecki kompozytor, dyrygent (zm. 1864)
- 1795 – Étienne-Paschal Taché, kanadyjski polityk, premier prowincji Kanady (zm. 1865)
- 1817 – Aleksiej Tołstoj, rosyjski pisarz (zm. 1875)
- 1827 – Goffredo Mameli, włoski patriota, poeta, autor Hymnu Włoch (zm. 1849)
- 1847 – Jesse James, amerykański bandyta, rewolwerowiec (zm. 1882)
- 1869 – Iwan Dutczak, ukraiński polityk (zm. ?)
- 1880 – Władysław Gdula, polski malarz (zm. 1966)
- 1888 – Sarvepalli Radhakrishnan, indyjski polityk, prezydent Indii (zm. 1975)
- 1896 – Heimito von Doderer, austriacki pisarz (zm. 1966)
- 1897 – Kazimierz Iranek-Osmecki, polski żołnierz AK, pułkownik, uczestnik powstania warszawskiego (zm. 1984)
- 1897 – Wacław Solski, polski pisarz (zm. 1990)
- 1901 – Mario Scelba, polityk włoski, premier Włoch (zm. 1991)
- 1902 – Michał Jaworski, polski kompozytor (zm. 1939)
- 1905 – Arthur Koestler, angielski pisarz, dziennikarz pochodzenia węgierskiego (zm. 1983)
- 1906 – Jan Ostoja Matłachowski, polski polityk (zm. 1989)
- 1906 – Marian Wnuk, polski rzeźbiarz, pedagog (zm. 1967)
- 1910 – Włodzimierz Głowacki, polski żeglarz (zm. 1995)
- 1912 – John Cage, amerykański kompozytor (zm. 1992)
- 1916 – Peter Viereck, amerykański poeta, laureat Nagrody Pulitzera (zm. 2006)
- 1918 – Luis Alcoriza, meksykański reżyser filmowy (zm. 1992)
- 1919 – Wasilij Czapajew, radziecki dowódca wojskowy (ur. 1887)
- 1920 – Fons Rademakers, holenderski aktor, reżyser filmowy (zm. 2007)
- 1923 – Romuald Żyliński, polski kompozytor
- 1924 – Krystyna Moszumańska-Nazar, polska kompozytorka (zm. 2008)
- 1924 – Kazimierz Zieliński, polski aktor (zm. 1993)
- 1928 – Joyce Hatto, brytyjska pianistka (zm. 2006)
- 1929 – Andrijan Nikołajew, radziecki kosmonauta (zm. 2004)
- 1929 – Mieczysław Stoor, polski aktor (zm. 1973)
- 1930 – Danuta Ćirlić-Straszyńska, polska tłumaczka, publicystka
- 1930 – Janusz Pelc, polski historyk literatury (zm. 2005)
- 1933 – Francisco Javier Errázuriz Ossa, chilijski duchowny katolicki, kardynał, arcybiskup Santiago de Chile
- 1936 – Andrzej Szypulski, polski pisarz
- 1938 – John Ferguson, Sr., kanadyjski hokeista, pięciokrotny zdobywca Pucharu Stanleya (zm. 2007)
- 1938 – Zygmunt Hortmanowicz, polski lekarz, polityk, b. minister ochrony środowiska, zasobów naturalnych i leśnictwa
- 1939 – William Devane, amerykański aktor
- 1939 – George Lazenby, australijski aktor
- 1939 – Clay Regazzoni, szwajcarski kierowca wyścigowy Formuły 1, mistrz Formuły 2 (zm. 2006)
- 1940 – Raquel Welch, amerykańska aktorka
- 1941 – Iwa Młodnicka, polska aktorka (zm. 1997)
- 1942 – Teresa Tuszyńska, polska modelka, aktorka (zm. 1997)
- 1942 – Werner Herzog, niemiecki reżyser filmowy
- 1946 – Stanisław Jaworski, polski operator filmowy (zm. 1983)
- 1946 – Freddie Mercury, brytyjski wokalista zespołu Queen (zm. 1991)
- 1946 – Krzysztof Tyszkiewicz, polski scenograf, kostiumograf (zm. 2005)
- 1947 – Buddy Miles, amerykański muzyk zespołu Band of Gypsys (zm. 2008)
- 1947 – Jacek Müldner-Nieckowski, polski rzeźbiarz
- 1948 – Benita Ferrero-Waldner, austriacka polityk, dyplomata, minister spraw zagranicznych
- 1951 – Michael Keaton, amerykański aktor
- 1951 – Paul Breitner, niemiecki piłkarz, reprezentant Niemiec, mistrz świata
- 1951 – Lechosław Woźniczko, polski aktor, piosenkarz, kompozytor (zm. 1980)
- 1955 – Marek Chłodnicki, polski archeolog
- 1955 – Elżbieta Adamiak, polska piosenkarka
- 1958 – Lars Danielsson, szwedzki kontrabasista jazzowy
- 1959 – Dorota Lulka, polska aktorka
- 1959 – Waldemar Pawlak, polski polityk, premier Polski, wicepremier, minister gospodarki
- 1960 – Maciej Szelachowski, polski reżyser filmów dokumentalnych
- 1963 – Marco Bonitta, włoski trener siatkarski, trener żeńskiej reprezentacji Polski
- 1965 – David Brabham, australijski kierowca wyścigowy Formuły 1
- 1966 – Mariusz Szczygieł, polski dziennikarz
- 1967 – Piotr Sękowski, polski lekkoatleta (zm. 2004)
- 1969 – Rúnar Kristinsson, islandzki piłkarz, reprezentant Islandii
- 1969 – Leonardo Araujo, brazylijski piłkarz, reprezentant Brazylii, trener piłkarski
- 1970 – Liam Lynch, amerykański muzyk, twórca programu Silf & Olly
- 1972 – Jacek Borusiński, polski aktor, reżyser filmowy, artysta kabaretu Mumio
- 1973 – Rose McGowan , amerykańska aktorka
- 1975 – Bartek Papierz, polski gitarzysta, muzyk sesyjny, producent muzyczny
- 1977 – Joseba Etxeberria, hiszpański piłkarz, reprezentant Hiszpanii
- 1978 – Zhang Zhong, chiński szachista, arcymistrz
- 1979 – John Carew, norweski piłkarz, reprezentant Norwegii
- 1985 – Jan Mazoch, czeski skoczek narciarski
- 1987 – Pierre Casiraghi, najmłodszy syn księżniczki Monako, Karoliny
- 1989 – Grzegorz Sandomierski, polski piłkarz, bramkarz
- 1990 – Franco Zuculini, argentyński piłkarz
- 1991 – Skandar Keynes, angielski aktor
edytuj Zmarli
- 590 – Autaris, król Longobardów (ur. ? )
- 1201 – Konstancja, księżna Bretanii (ur. 1161)
- 1439 – Jan I Opolski, książę opolski (ur. 1410/1413)
- 1803 – Pierre Choderlos de Laclos, francuski generał, pisarz (ur. 1741)
- 1857 – Auguste Comte, francuski filozof (ur. 1798)
- 1876 – Manuel Blanco Encalada, chilijski polityk, prezydent Chile (ur. 1790)
- 1877 – Szalony Koń, wódz Oglalów (ur. 1849)
- 1906 – Ludwig Boltzmann, austriacki fizyk (ur. 1844)
- 1915 – Stanisław Witkiewicz, polski pisarz, malarz, filozof, teoretyk sztuki (ur. 1851)
- 1917 – Marian Smoluchowski, polski fizyk (ur. 1872)
- 1922 – Sarah Winchester, amerykańska okultystka (ur. 1862)
- 1939 – Stefan Stanisław Okrzeja, polski lotnik wojskowy, porucznik (ur. 1907)
- 1944 – polegli w powstaniu warszawskim:
- Stefan Bielecki, polski żołnierz AK, uczestnik powstania warszawskiego (ur. 1908)
- Zofia Dąbrowska, polska łączniczka, żołnierz AK, uczestniczka powstania warszawskiego (ur. 1924)
- Anna Laskowiczówna, polska łączniczka, żołnierz AK, uczestniczka powstania warszawskiego (ur. 1926)
- Henryk Lederman, polski żołnierz AK, podchorąży, uczestnik powstania warszawskiego (ur. ?)
- 1953 – Francis Ford, amerykański aktor, reżyser filmowy (ur. 1881)
- 1963 – Jerzy Pichelski, polski aktor (ur. 1903)
- 1965 – Bohdan Pniewski, polski architekt (ur. 1897)
- 1970 – Jochen Rindt, austriacki kierowca wyścigowy Formuła 1, mistrz świata (ur. 1942)
- 1982 – Janusz Obidowicz, polski aktor, reżyser (ur. 1912)
- 1988 – Gert Fröbe, niemiecki aktor (ur. 1913)
- 1992 – Fritz Leiber, amerykański pisarz fantasy i science fiction (ur. 1910)
- 1992 – Andrzej Kopff, polski prawnik, profesor i prorektor Uniwersytetu Jagiellońskiego (ur. 1922)
- 1992 – Bohdan Korzeniewski, polski reżyser teatralny, krytyk i historyk teatralny (ur. 1905)
- 1993 – Julian Siemionow, rosyjski pisarz (ur. 1931)
- 1997 – Czesław Bąbiński, polski inż. chemik, polityk, b. minister budownictwa przemysłowego (ur. 1915)
- 1997 – Matka Teresa z Kalkuty, błogosławiona, albańska zakonnica, misjonarka, laureatka Nagrody Nobla (ur. 1910)
- 1997 – Georg Solti, brytyjski dyrygent, pianista pochodzenia węgierskiego (ur. 1912)
- 1998 – Leo Penn, amerykański reżyser filmowy (ur. 1921)
- 2000 – Stanisław Rychlicki, polski aktor (ur. 1926)
- 2003 – Kir Bułyczow, rosyjski pisarz science fiction (ur. 1934)
- 2003 – Krzysztof Olewnik, polski przedsiębiorca, syn Włodzimierza Olewnika (ur. 1976)
- 2007 – Paul Gillmor, amerykański polityk (ur. 1939)
- 2009 – Mike Alexander, brytyjski basista zespołu Evile (ur. 1977)
- 2009 – Jan Ziółek, polski historyk (ur. 1931)
|
|||||