Wikipedia

5 lutego jest 36. dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostało 329 (w latach przestępnych 330) dni.

edytuj Święta

• imieniny: Adelajda, Agata, Albwin, Awit, Awita, Dobiemir, Elpin, Indracht, Izydor, Jakub, Lubodrog, Modest, Przybygniew, Rodomił, Sabbas i Strzeżysława.
• Burundi – Dzień Jedności
• dawn. Imperium Rosyjskie – święto Orderu św. Anny
• Meksyk – Święto Konstytucji
• San Marino – Dzień Św. Agaty
• Tanzania – Dzień Chama Cha Mapinduzi
• wspomnienia i święta Kościoła katolickiego^[1][2]:
  • św. Agata z Sycylii (dziewica i męczennica)

edytuj Wydarzenia w Polsce

Bolesław Bierut zatopiony w lekturze Trybuny Ludu – 1950

Zobacz galerię na Wikimedia Commons:
5 lutego

• 1335 – Górowo Iławeckie otrzymało prawa miejskie.
• 1454 – w Gdańsku wybuchło powstanie przeciwko Krzyżakom. Zajęty został Wielki Młyn na Starym Mieście – zostało wypowiedziane posłuszeństwo Zakonowi.
• 1752 – Franciszek Bieliński powołał w Ostrowie Wielkopolskim pierwszą w Polsce zawodową straż pożarną.
• 1937 – rząd polski podjął decyzję o utworzeniu Centralnego Okręgu Przemysłowego.
• 1945 – Alfred Fiderkiewicz został prezydentem Krakowa.
• 1946 – weszła w życie umowa graniczna pomiędzy Polską a ZSRR z 16 sierpnia 1945 roku.
• 1947:
  • Sejm wybrał na prezydenta RP Bolesława Bieruta.
  • zakończył działalność Tymczasowy Rząd Jedności Narodowej.
  • została ogłoszona amnestia.
• 1960 – dokonano oblotu samolotu szkolno-treningowego PZL TS-11 Iskra.
• 1978 – w katastrofie kolejowej pod Ełkiem zginęło 5 osób, 15 zostało rannych.
• 1982 – w Świdniku odbyła się pierwsza "manifestacja spacerowa" podczas emisji głównego wydania Dziennika Telewizyjnego.
• 1990 – premiera filmu Marcowe migdały.
• 1996 – Włodzimierz Cimoszewicz został premierem Polski.
• 2007 – zainaugurowano rejsy promów na trasie Świnoujście-Trelleborg.

edytuj Wydarzenia na świecie

•    62 – Pompeje zostały zniszczone przez trzęsienie ziemi.
•   506 – król Wizygotów Alaryk II kazał opublikować zbiór praw Lex Romana Visigothorum, by uniknąć konfliktów między ariańskimi i katolickimi poddanymi.
• 1204 – Aleksy V został cesarzem bizantyjskim.
• 1265 – Klemens IV został wybrany na papieża.
• 1494 – w Moskwie został podpisany traktat pokojowy kończący wojnę litewsko-moskiewską.
• 1597 – w Nagasaki ukrzyżowano 26 katolików.
• 1740 – papież Klemens XII przywrócił pełną niepodległość San Marino, które okupowały wojska hiszpańskiego kardynała Giulio Alberoniego.
• 1862 – Mołdawia i Wołoszczyzna zostały formalnie połączone i utworzyły Rumunię.
• 1880 – Narodnicy dokonali nieudanego zamachu na cara Aleksandra II.
• 1887 – w mediolańskiej La Scali odbyła się premiera opery Otello Giuseppe Verdiego.
• 1917 – w Meksyku ogłoszono konstytucję wprowadzającą ustrój republiki federacyjnej.
• 1949 – kapitan chilijskiej armii Alberto Larraguibel ustanowił obowiązujący do dziś rekord świata w skoku na koniu przez przeszkodę (2,47 m).
• 1952 – w Nowym Jorku na przejściach dla pieszych zamontowano pierwsze sygnały świetlne z napisem "Don't Walk".
• 1958 – Gamal Abdel Naser został prezydentem Zjednoczonej Republiki Arabskiej.
• 1964 – premiera filmu Człowiek z Rio.
• 1971 – Apollo 14 wylądował na Księżycu.
• 1974 – Mariner 10 zbliżył się do Wenus na odległość 5770 km, wykonując szereg zdjęć i badań.
• 1979 – ajatollah Chomeini proklamował powstanie pierwszego rządu islamskiego w Iranie.
• 1985 – Hiszpania po 16 latach otwarła granicę z Gibraltarem.
• 1987 – został wystrzelony radziecki statek kosmiczny Sojuz TM-2.
• 1988 – premiera filmu Nieznośna lekkość bytu.
• 1989 – został zastrzelony Chris Gueffroy; ostatnia śmiertelna ofiara próby przekroczenia Muru Berlińskiego.
• 1993 – Robert James Woolsey został dyrektorem CIA.
• 1994 – wojna w Bośni: 68 osób zginęło, ponad 200 zostało rannych na rynku w Sarajewie w eksplozji pocisku moździerzowego, wystrzelonego przez oblegające miasto wojska serbskie.
• 1996 – papież Jan Paweł II rozpoczął podróż apostolską do Gwatemali, Nikaragui, Salwadoru i Wenezueli.
• 2005 – Faure Gnassingbé został prezydentem Togo.
• 2006 – Óscar Arias Sánchez wygrał wybory prezydenckie w Kostaryce.
• 2009 – rozwiązała się francuska Rewolucyjna Liga Komunistyczna; w jej miejsce utworzono Nową Partię Antykapitalistyczną.
• 2009 – somalijscy piraci po wpłaceniu 3,2 mln $ okupu uwolnili ukraiński statek z ładunkiem 33 czołgów.

edytuj Urodzili się

•   976 – Sanjō, cesarz Japonii (zm. 1017)
• 1788 – Robert Peel, brytyjski polityk, premier Wielkiej Brytanii (zm. 1850)
• 1798 – Ignacy Humnicki, polski dramatopisarz (zm. 1864)
• 1804 – Johan Ludvig Runeberg, fiński poeta (zm. 1877)
• 1810 – Ole Bornemann Bull, norweski skrzypek (zm. 1880)
• 1832 – Carl Hartwig, niemiecki kupiec, spedytor (zm. 1879)
• 1840 – John Boyd Dunlop, brytyjski wynalazca (zm. 1921)
• 1848 – Joris-Karl Huysmans, francuski pisarz (zm. 1907)
• 1862 – Aleksander Kakowski, polski duchowny katolicki, arcybiskup warszawski, prymas Polski(zm. 1938)
• 1866 – Ignacy Chrzanowski, polski historyk literatury, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego (zm. 1940)
• 1878 – André Citroën, francuski inżynier, przemysłowiec (zm. 1935)
• 1887 – Alfred von Hubicki, niemiecki generał (zm. 1971)
• 1891 – Monta Bell, amerykańska reżyserka filmowa (zm. 1958)
• 1893 – Roman Ingarden, polski filozof, teoretyk literatury (zm. 1970)
• 1900 – Adlai Ewing Stevenson II, amerykański polityk (zm. 1965)
• 1906 – John Carradine, amerykański aktor (zm. 1988)
• 1907 – Pierre Pflimlin, francuski polityk (zm. 2000)
• 1909 – Grażyna Bacewicz, polska kompozytorka, skrzypaczka (zm. 1969)
• 1914 – Sir Alan Lloyd Hodgkin, brytyjski biochemik, laureat Nagrody Nobla (zm. 1998)
• 1914 – William S. Burroughs, amerykański pisarz (zm. 1997)
• 1915 – Robert Hofstadter, amerykański fizyk, laureat Nagrody Nobla (zm. 1990)
• 1917 – Stanisław Frączysty, polski żołnierz AK, kurier tatrzański (zm. 2009)
• 1918 – Tim Holt, amerykański aktor (zm. 1973)
• 1919 – Red Buttons, amerykański aktor (zm. 2006)
• 1919 – Andreas Papandreou, grecki polityk, premier Grecji (zm. 1996)
• 1920 – Franciszek Szlachcic, polski generał, polityk, minister spraw wewnętrznych, wicepremier, członek Rady Państwa PRL (zm. 1990)
• 1928 – Tage Danielsson, szwedzki reżyser filmowy (zm. 1985)
• 1929 – Fred Sinowatz, austriacki polityk, kanclerz Austrii (zm. 2008)
• 1930 – Kazimierz Urbanik, polski matematyk, rektor Uniwersytetu Wrocławskiego (zm. 2005)
• 1931 – Kalina Jędrusik, polska aktorka (zm. 1991)
• 1931 – Krystyna Radzikowska, polska szachistka (zm. 2006)
• 1933 – Jörn Donner, fiński reżyser filmowy
• 1933 – Miloš Milutinović, jugosłowiański trener piłkarski (zm. 2003)
• 1935 – Alex Harvey, brytyjski muzyk (ur. 1982)
• 1935 – Sandra Paretti, niemiecka pisarka (zm. 1994)
• 1940 – H. R. Giger, szwajcarski malarz
• 1941 – David Selby, amerykański aktor
• 1941 – Grzegorz Walczak, polski pisarz, autor tekstów piosenek
• 1942 – Susan Hill, brytyjska pisarka
• 1942 – Andrzej Wohl, polski reżyser i aktor (zm. 2009)
• 1943 – Michael Mann, amerykański reżyser filmowy
• 1944 – Al Kooper, amerykański muzyk zespołu Blood, Sweat & Tears
• 1945 – Marek Barbasiewicz, polski aktor
• 1945 – Leszek Mądzik, polski reżyser i scenograf teatralny
• 1946 – Charlotte Rampling, angielska aktorka
• 1947 – Benoît Jacquot, francuski reżyser filmowy
• 1947 – Lech Marchelewski, polski pilot, podpułkownik, założyciel grupy akrobacyjnej AZL Żelazny (zm. 2007)
• 1948 – Sven-Göran Eriksson, szwedzki trener piłkarski
• 1948 – Christopher Guest, amerykański aktor, reżyser filmowy, kompozytor
• 1948 – Barbara Hershey, amerykańska aktorka
• 1948 – Errol Morris, amerykański reżyser filmowy
• 1949 – Nigel Olsson, brytyjski perkusista zespołu Uriah Heep
• 1949 – Manuel Orantes, hiszpański tenisista
• 1951 – Piotr Janowski, polski skrzypek, zwycięzca Międzynarodowego Konkursu Skrzypcowego im. Henryka Wieniawskiego (zm. 2008)
• 1952 – Daniel Balavoine, francuski piosenkarz (zm. 1986)
• 1952 – Jerzy Czepułkowski, polski polityk, poseł na Sejm RP
• 1955 – Teresa Piotrowska, polska polityk, poseł na Sejm RP
• 1956 – Krzysztof Tyniec, polski aktor
• 1962 – Jennifer Jason Leigh, amerykańska aktorka
• 1964 – Laura Linney, amerykańska aktorka
• 1964 – Duff McKagan, amerykański muzyk
• 1964 – Piotr Trzaskalski, polski reżyser filmowy
• 1968 – Marcus Grönholm, fiński kierowca rajdowy
• 1969 – Agata Gawrońska, polska aktorka
• 1971 – Terézia Mora, niemiecka pisarka pochodzenia węgierskiego, scenarzystka filmowa, tłumaczka
• 1972 – Maria Elżbieta, księżniczka Danii
• 1976 – John Aloisi, australijski piłkarz
• 1976 – Abhishek Bachchan, indyjski aktor
• 1977 – Ivan Djurdjević, serbski piłkarz
• 1977 – Pavel Novotný, czeski aktor pornograficzny
• 1981 – Julie Zenatti, francuska piosenkarka
• 1982 – Marc Kennedy, kanadyjski curler
• 1984 – Carlos Alberto Tévez, argentyński piłkarz
• 1985 – Maciej Lampe, polski koszykarz
• 1985 – Cristiano Ronaldo, portugalski piłkarz, reprezentant Portugalii, laureat Złotej Piłki, piłkarz Roku FIFA
• 1986 – Vedran Ćorluka, chorwacki piłkarz, reprezentant Chorwacji

edytuj Zmarli

•   995 – Wilhelm IV Samochwała, książę Akwitanii (ur. 937)
• 1661 – Shunzhi, cesarz Chin (ur. 1638)
• 1818 – Karol XIII, król Szwecji i Norwegii (ur. 1748)
• 1881 – Thomas Carlyle, szkocki pisarz, filozof historii (ur. 1795)
• 1937 – Lou Andreas-Salomé, niemiecka pisarka (ur. 1861)
• 1939 – Konstanty Chyliński, polski historyk, minister wyznań religijnych i oświecenia publicznego (ur. 1881)
• 1941 – Otto Strandman, estoński polityk, premier i naczelnik Estonii (ur. 1875)
• 1943 – W. S. Van Dyke, amerykański reżyser filmowy (ur. 1889)
• 1944 – Jan Miklaszewski, polski leśnik, rektor SGGW (ur. 1874)
• 1946 – George Arliss, angielski aktor (ur. 1868)
• 1947 – Hans Fallada, niemiecki pisarz (ur. 1893)
• 1948 – Stanisław Tobisz, polski działacz ruchu ludowego
• 1957 – Wincenty Baranowski, polski polityk, minister (ur. 1877)
• 1964 – Tekla Teresa Merlo, sługa Boży, włoska zakonnica, pierwsza matka Córek Świętego Pawła (ur. 1894)
• 1969 – Thelma Ritter, amerykańska aktorka (ur. 1905)
• 1971 – Mátyás Rákosi, węgierski działacz komunistyczny (ur. 1892)
• 1972 – Marianne Moore, amerykańska poetka (ur. 1887)
• 1982 – Tadeusz Bielecki, polski polityk, publicysta (ur. 1901)
• 1982 – Władysław Zaleski, polski działacz państwowy (ur. 1894)
• 1991 – Dean Jagger, amerykański aktor (ur. 1903)
• 1993 – Joseph L. Mankiewicz, amerykański reżyser filmowy (ur. 1909)
• 1994 – Joachim Halupczok, polski kolarz (ur. 1968)
• 1995 – Doug McClure, amerykański aktor (ur. 1935)
• 1995 – Paweł Trzaska, polski reżyser i scenarzysta filmowy (ur. 1958)
• 1998 – Władysław Gwiazda, polski polityk, wicepremier (ur. 1935)
• 1999 – Wassily Leontief, amerykański ekonomista pochodzenia rosyjskiego (ur. 1906)
• 1999 – Tadeusz Szczęsny, polski architekt zieleni (ur. ?)
• 2000 – Claude Autant-Lara, francuski reżyser filmowy (ur. 1901)
• 2004 – Sven Agge, szwedzki biathlonista (ur. 1925)
• 2004 – Zang Kejia, chiński poeta (ur. 1905)
• 2004 – John Hench, amerykański rysownik (ur. 1908)
• 2004 – Thomas Moorer, amerykański wojskowy, admirał (ur. 1912)
• 2004 – Wojciech Seweryn, polski gitarzysta (ur. 1968)
• 2005 – Gnassingbé Eyadéma, togijski polityk, prezydent Togo (ur. 1937)
• 2005 – Michalina Wisłocka, polska lekarka, ginekolog, cytolog, seksuolog (ur. 1921)
• 2006 – Herbert Fischer, niemiecki dyplomata (ur. 1914)
• 2006 – Anna Podhajska, polski lekarz, profesor biotechnologii (ur. 1938)
• 2006 – Antonio Maria Travia, włoski duchowny katolicki (ur. 1914)
• 2007 – Jan Antoniszczak, polski działacz sportowy (ur. 1919)
• 2007 – Charles Grimes, amerykański wioślarz (ur. 1935)
• 2007 – Jan Raszka, polski narciarz, trener narciarski (ur. 1928)
• 2008 – Hubert Drapella, polski reżyser filmowy (ur. 1925)
• 2008 – Katarzyna Maciejko-Kowalczyk, polska montażystka filmowa, autorka filmów dokumentalnych (ur. 1949)
• 2008 – Maharishi Yogi, indyjski guru (ur. 1918)
• 2009 – Władysław Bartkiewicz, polski współtwórca i organizator festiwali opolskich (ur. 1932)
• 2009 – Dana Vávrová, niemiecka aktorka, pochodzenia czeskiego (ur. 1967)
• 2010 – Galimzian Chusainow, rosyjski piłkarz, reprezentant Związku Radzieckiego (ur. 1937)
• 2010 – Harry Schwarz, południowoafrykański prawnik, dyplomata, polityk (ur. 1924)

Przypisy