Wikipedia

3 listopada jest 307. (w latach przestępnych 308.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 58 dni.

edytuj Święta

• imieniny: Bogumił, Cezary, Chwalisław, German, Ginewra, Hubert, Huberta, Marcin, Piotr, Sylwia, Szymon, Teofil, Walenty, Walentyn, Wenefryda i Witalis
• Dominika, Mikronezja, Panama – Święto Niepodległości
• Japonia – Dzień Kultury (Bunka-no Hi)
• Malediwy – Dzień Zwycięstwa
• Hubertus – święto myśliwych, leśników i jeźdźców
• Wspomnienia i święta Kościoła katolickiego^[1][2],
  • św. Hubert (Hubertus)
  • św. Marcin de Porres
  • św.Wiktoryn z Patawii
  • św. Sylwia ( matka św. Grzegorza Wielkiego )
  • św.Wenefryda z Walii ( +VIIw., dziewica i męczennica )

edytuj Wydarzenia w Polsce

• 1656 – zawarto antyszwedzki sojusz Rosji z Polską zwany rozejmem w Niemieży.
• 1771 – konfederaci barscy próbowali porwać króla Stanisława Augusta Poniatowskiego.
• 1894 – Poznań: powstała niemiecka organizacja nacjonalistyczna Hakata.
• 1918 – Polska zadeklarowała niezależność od Rosji.
• 1918 – powstał Polski Komitet Narodowy we Lwowie.
• 1922 – powstało Towarzystwo z Ograniczoną Poręką Stocznia w Gdyni.
• 1943 – krwawa środa – w hitlerowskim obozie koncentracyjnym na Majdanku rozstrzelano 18 400 Żydów w ramach akcji Erntefest (Dożynki).
• 1959 – premiera filmu Awantura o Basię.
• 1963 – Kołobrzeg: odsłonięto pomnik zaślubin Polski z morzem.
• 1976 – katastrofa kolejowa w Juliance k. Częstochowy; zginęło 25 osób.
• 1984 – pogrzeb księdza Jerzego Popiełuszki.
• 2005 – na antenie TVP 1 wyemitowano pierwsze dwa odcinki amerykańskiego serialu Zagubieni.
• 2005 – podczas sesji naukowej w katedrze we Fromborku poinformowano o odkryciu grobu Mikołaja Kopernika.
• 2005 – polski serial po raz pierwszy osiągnął liczbę 1000 odcinków. 1000. odcinek serialu Klan wyemitowano w kanale TVP 1.
• 2009 – Radio PiN rozpoczęło nadawanie w Poznaniu i okolicach.

edytuj Wydarzenia na świecie

Sonda Mariner 10

Zobacz zbiór multimediów na Wikimedia Commons:
3 listopada

•   361 – Flawiusz Julian został cesarzem rzymskim.
• 1493 – odkrycie Dominiki przez Krzysztofa Kolumba.
• 1760 – wojna siedmioletnia: bitwa pod Torgau.
• 1783 – wojna o niepodległość USA: po sukcesie Amerykanów rozwiązano Armię Kontynentalną.
• 1867 – oddziały Giuseppe Garibaldiego pokonane przez Francuzów pod Mantaną.
• 1880 – po raz pierwszy zaprezentowano publicznie hymn Japonii.
• 1884 – powstała Nowa Gwinea Niemiecka.
• 1903 – Panama ogłosiła niezależność od Kolumbii.
• 1906 – Tybinga: niemiecki psychiatra i neuropatolog Alois Alzheimer przedstawił na posiedzeniu Towarzystwa Neuropsychiatrii Południowo-Zachodnich Niemiec, przypadek nieznanej do tej pory choroby kory mózgowej, nazywanej od 1967 roku chorobą Alzheimera.
• 1911 – założono firmę motoryzacyjną Chevrolet Motor.
• 1913 – W USA wprowadzono podatek dochodowy.
• 1918 – Austro-Węgry podpisały rozejm z państwami Ententy.
• 1918 – niemieccy marynarze rozpoczęli tzw. powstanie kilońskie.
• 1941 – III Rzesza: zwiększono opodatkowanie wyrobów tytoniowych o 85-95% ceny detalicznej.
• 1943 – II wojna światowa: zakończyła się II bitwa pod El Alamein.
• 1954 – Japonia: premiera filmu Godzilla - król potworów.
• 1957 – ZSRR wystrzelił sztucznego satelitę Sputnik 2 z psem Łajką na pokładzie.
• 1961 – U Thant został sekretarzem generalnym ONZ.
• 1964 – na prezydenta USA wybrano Lyndona Johnsona.
• 1970 – Salvador Allende został prezydentem Chile.
• 1973 – NASA: w kierunku Merkurego i Wenus wystrzelono sondę Mariner 10.
• 1978 – Dominika uzyskała niepodległość (od Wielkiej Brytanii).
• 1979 – Masakra w Greensboro w Północnej Karolinie. Pięciu członków partii komunistycznej zostało zabitych przez zwolenników skrajnej prawicy.
• 1982 – Afganistan: kilkuset żołnierzy radzieckich i afgańskich zginęło w tunelu Salang, w wyniku pożaru wywołanego wybuchem cysterny.
• 1986 – Mikronezja uzyskała niepodległość (od USA).
• 1986 – wybuchła afera Iran-Contras, w którą zamieszany był prezydent Ronald Reagan.
• 1992 – Bill Clinton wybrany na prezydenta USA.
• 2002 – premiera filmu Harry Potter i Komnata Tajemnic.

edytuj Urodzili się

• 1500 – Benvenuto Cellini, florencki rzeźbiarz, pisarz (zm. 1571)
• 1558 – Thomas Kyd, angielski dramaturg (zm. 1594)
• 1560 – Annibale Carracci, włoski malarz (zm. 1609)
• 1604 – Osman II, sułtan Turcji (zm. 1622)
• 1618 – Aurangzeb, władca Imperium Mogołów w Indiach (zm. 1707)
• 1688 – Sawai Jai Singh II, władca królestwa Amber w Indiach, astronom (zm. 1743)
• 1768 – Jerzy Czarny, serbski polityk, przywódca serbskiego powstania narodowego, założyciel dynastii Karađorđevićów (ur. 1817)
• 1801 – Karl Baedeker, niemiecki wydawca przewodników turystycznych (zm. 1859)
• 1801 – Vincenzo Bellini, włoski kompozytor (zm. 1835)
• 1845 – Zygmunt Gloger, polski archeolog, etnograf, krajoznawca (zm. 1910)
• 1852 – Meiji, cesarz Japonii (zm. 1912)
• 1867 – Hubert Linde, polski polityk, minister (zm. 1926)
• 1867 – Stanisław Szeptycki, hrabia, polski dowódca wojskowy, generał, polityk, minister spraw wojskowych (zm. 1950)
• 1877 – Carlos Ibáñez del Campo, chilijski polityk, prezydent Chile (zm. 1960)
• 1877 – Karol Hubert Rostworowski, polski pisarz (zm. 1938)
• 1882 – Jakub Kołas, białoruski pisarz (zm. 1956)
• 1888 – Wanda Jarszewska, polska aktorka (zm. 1964)
• 1893 – Edward Adelbert Doisy, amerykański biochemik, laureat Nagrody Nobla (zm. 1986)
• 1900 – Adolf Dassler, niemiecki przedsiębiorca, założyciel Adidasa (zm. 1978)
• 1901 – André Malraux, francuski pisarz (zm. 1976)
• 1901 – Leopold III Koburg, król Belgów (zm. 1983)
• 1901 – Stanisław Tołpa, polski botanik (zm. 1996)
• 1907 – Stanisław Pawlak, polski ślusarz, polityk, działacz partyjny (zm. 2001)
• 1908 – Giovanni Leone, włoski prawnik, polityk, premier i prezydent Włoch (zm. 2001)
• 1912 – Alfredo Stroessner, paragwajski generał, polityk, prezydent Paragwaju (zm. 2006)
• 1913 – Marika Rökk, węgierska aktorka (zm. 2004)
• 1914 – Juliusz Bardach, polski prawnik, historyk prawa (zm. 2010)
• 1914 – Gyula Trebitsch, węgierski producent filmowy (zm. 2005)
• 1915 – Henryk Jabłoński, polski kompozytor (zm. 1989)
• 1916 – Harry Lampert, amerykański rysownik, twórca komiksów (zm. 2004)
• 1918 – Dean Riesner, amerykański scenarzysta filmowy (zm. 2002)
• 1919 – Květa Legátová, czeska pisarka
• 1920 – Maciej Aleksy Dawidowski, polski żołnierz AK, instruktor harcerski, podharcmistrz, podporucznik (zm. 1943)
• 1921 – Charles Bronson, amerykański aktor (zm. 2003)
• 1923 – Jerzy Tyczyński, polski żołnierz AK, uczestnik powstania warszawskiego (zm. 1944)
• 1924 – Slobodan Novak, chorwacki pisarz
• 1925 – Stanisław Gawlik, polski aktor (zm. 1990)
• 1925 – Robert Quarry, amerykański aktor (zm. 2009)
• 1925 – Dorothy Hayden Truscott, amerykańska brydżystka (zm. 2006)
• 1926 – Valdas Adamkus , litewski polityk, prezydent Litwy
• 1926 – Andrzej Micewski, polski działacz katolicki, publicysta, historyk (zm. 2004)
• 1927 – Zbigniew Cybulski, polski aktor (zm. 1967)
• 1928 – Osamu Tezuka, japoński mangaka (zm. 1989)
• 1931 – Monica Vitti, włoska aktorka
• 1933 – John Barry, amerykański kompozytor, twórca muzyki filmowej
• 1933 – Jeremy Brett, brytyjski aktor (zm. 1995)
• 1933 – Michael Dukakis, amerykański polityk
• 1933 – Amartya Sen, indyjski ekonomista, laureat Nagrody Nobla
• 1936 – Roy Emerson, australijski tenisista
• 1936 – Franciszek Wielądek, polski ekonomista, polityk, minister transportu i gospodarki morskiej
• 1938 – Jean Rollin, francuski reżyser filmowy
• 1939 – Terence McNally, amerykański dramaturg
• 1942 – Gerard Bernacki, polski duchowny katolicki, biskup katowicki
• 1942 – Martin Cruz Smith, amerykański pisarz
• 1944 – Ratu Ovini Bokini, fidżijski polityk (zm. 2009)
• 1945 – Nick Simper, brytyjski basista zespołu Deep Purple
• 1946 – Andrzej Skrzydlewski, polski zapaśnik, medalista olimpijski (zm. 2006)
• 1946 – J. D. Souther, amerykański wokalista, kompozytor
• 1947 – Jacek Koprowicz, polski reżyser filmowy
• 1948 – Helmuth Koinigg, austracki kierowca wyścigowy Formuły 1 (zm. 1974)
• 1948 – Lulu, szkocka piosenkarka, aktorka
• 1949 – Larry Holmes, amerykański bokser
• 1949 – Edward Pietrzyk, polski generał, polityk, dyplomata, dowódca Wojsk Lądowych
• 1950 – Jacek Bławut, polski operator i reżyser filmowy
• 1952 – Roseanne Barr, amerykańska aktorka
• 1953 – Kate Capshaw, amerykańska aktorka
• 1953 – Janusz Waluś, polski skoczek narciarski
• 1954 – Adam Ant, angielski wokalista
• 1955 – Alina Skiba-Zduń, polska malarka, scenograf, reżyserka filmowa
• 1957 – Dolph Lundgren, szwedzki aktor
• 1959 – Tadeusz Bronakowski, polski duchowny katolicki, biskup łomżyński
• 1959 – Hal Hartley, amerykański reżyser filmowy
• 1960 – William Monahan, amerykański pisarz, scenarzysta filmowy
• 1963 – Ian Wright, angielski piłkarz
• 1964 – Brenda Fassie, południowoafrykańska piosenkarka (zm. 2004)
• 1967 – Steven Wilson, brytyjski muzyk zespołu Porcupine Tree
• 1968 – Peter Holmstrom, amerykański gitarzysta zespołu The Dandy Warhols
• 1970 – Andrzej Juskowiak, polski piłkarz, reprezentant Polski
• 1973 – Mick Thomson, amerykański gitarzysta zespołu Slipknot
• 1974 – Ewa Gorzelak, polska aktorka
• 1974 – Agnieszka Szydłowska, polska dziennikarka
• 1979 – Pablo Aimar, argentyński piłkarz
• 1979 – Emilian Dolha, rumuński piłkarz, bramkarz, reprezentant Rumunii
• 1980 – Hans Andersen, duński żużlowiec
• 1982 – Raquel del Rosario Macías, hiszpańska piosenkarka
• 1982 – Jewgienij Pluszczenko, rosyjski łyżwiarz figurowy
• 1982 – John Shuster, amerykański curler
• 1988 – Angus McLaren, australijski aktor
• 1992 – Natalia Kuśmierek, sieradzanka, laureatka Nagrody Nobla

edytuj Zmarli

•   361 – Konstancjusz II, cesarz rzymski (ur. 317)
•   644 – Omar I, kalif (ur. ok. 591)
• 1231 – Władysław III Laskonogi, książę wielkopolski i krakowski (ur. 1161/67)
• 1254 – Jan III Watatzes, cesarz nicejski (ur. 1192)
• 1584 – Karol Boromeusz, święty, włoski kardynał, arcybiskup Mediolanu (ur. 1538)
• 1599 – Andrzej Batory, polski duchowny katolicki, kardynał, biskup warmiński, książę Siedmiogrodu (ur. 1563)
• 1652 – Jusepe de Ribera, hiszpański malarz, grafik (ur. 1592)
• 1766 – Thomas Abbt, niemiecki filozof (ur. 1738)
• 1848 – Alessandro Poerio, włoski pisarz (ur. 1802)
• 1858 – Harriet Taylor Mill, filozofka i feministka (ur. 1807)
• 1871 – Filip Eberhard, polski hipolog, lekarz weterynarii (ur. 1797)
• 1891 – Ludwik Lucjan Bonaparte, francuski lingwista (ur. 1813)
• 1914 – Georg Trakl, austriacki poeta (ur. 1887)
• 1918 – Aleksandr Lapunow, rosyjski matematyk (ur. 1857)
• 1921 – Andrzej Niemojewski, polski pisarz (ur. 1864)
• 1929 – Jan Niecisław Baudouin de Courtenay, polski językoznawca pochodzenia francuskiego (ur. 1845)
• 1938 – Włada Bytomska, polska działaczka komunistyczna (ur. 1904)
• 1940 – Lewis Hine, amerykański fotoreporter (ur. 1874)
• 1942 – Carl Sternheim, niemiecki pisarz (ur. 1878)
• 1943 – Kelman Szapiro, cadyk, rabin Piaseczna, ostatni rabin getta warszawskiego (ur. 1889)
• 1944 – Tomasz Nocznicki, polski polityk, minister rolnictwa i dóbr koronnych (ur. 1862)
• 1954 – Henri Matisse, francuski malarz, grafik (ur. 1869)
• 1958 – Pierre-Henri Cami, francuski pisarz, satyryk (ur. 1884)
• 1970 – Władysław Jan Grabski, polski pisarz (ur. 1901)
• 1970 – Piotr II, król Jugosławii (ur. 1923)
• 1971 – Janina Porazińska, polska pisarka (ur. 1888)
• 1972 – Kazimierz Konarski, polski archiwista, pisarz, historyk Warszawy (ur. 1886)
• 1973 – Marc Allégret, francuski reżyser filmowy (ur. 1900)
• 1981 – Jean Eustache, francuski reżyser filmowy (ur. 1938)
• 1991 – Roman Wilhelmi, polski aktor (ur. 1936)
• 1996 – Jean-Bédel Bokassa, cesarz Republiki Środkowoafrykańskiej (ur. 1921)
• 2001 – Ernst Gombrich, brytyjski historyk, krytyk sztuki (ur. 1909)
• 2003 – Rasuł Gamzatow, dagestański poeta (ur. 1923)
• 2004 – Tadeusz Wybult, polski scenograf filmowy (ur. 1921)
• 2004 – Sergejs Žoltoks, łotewski hokeista (ur. 1972)
• 2005 – Rudolph Carl Gorman, amerykański malarz, rzeźbiarz (ur. 1931)
• 2007 – Wojciech Mazurkiewicz, polski dziennikarz, poeta (ur. 1956)
• 2009 – Francisco Ayala, hiszpański pisarz (ur. 1906)

Przypisy